De zin van het leven
Praktische filosofie in digitale tijden
Samenvatting
De vraag naar wat zinvol is, waart overal rond. De vraag om ‘zin’ lijkt nog belangrijker te zijn geworden dan het streven
naar geluk. Maar waar gaat het ons om bij het zoeken naar zin en betekenis? En hoe vind je die in digitale tijden? Pascal Chabot laat zien hoe onze zoektocht naar zingeving flink is verstoord door nieuwe ontwikkelingen. We leven steeds meer in een ‘bovenwereld’ van internet, sociale media en kunstmatige intelligentie. De ziekten van de digitale maatschappij, waaronder burn-out, eco-angst en de stress van de informatietechnologie, worden als gevolg ook steeds zichtbaarder.
Wat betekent de zin van leven, werk en relaties? Hoe maken we onderscheid tussen wat goed en schadelijk is? En hoe kunnen we van zingeving een therapie voor de beschaving maken? Met filosofische diepgang geeft Pascal Chabot praktische en toegankelijke antwoorden.
Specificaties
Inhoudsopgave
I. Waarom is er nu zoveel vraag naar zingeving? 14
Een zoektocht naar beschaving 14
De grote dissonantie 17
Waartoe dit alles? 20
Een nihilist de weg vragen 24
Welkom in de vragende samenleving 29
II. Hoe vind je de weg? 31
Polysemie 31
Verloren betekenis, eenrichtingsbetekenis of open
betekenis 35
Criteria van wat ‘zinvol’ is 41
Het circuleren van de betekenis 42
Energie 47
Het gebaar maken 50
De schipbreuk van het onbewuste en de opkomst van
het bovenbewuste 56
De uitlaatklep van het ‘daar’ 62
Digitoses 66
Een concreet en subtiel filosofisch programma 69
III. Hoe vind je opnieuw het centrum? 72
Een verlangen naar samenhang 72
De incoherentie van al wat is 75
Waarnemen wat essentieel is 78
Camus: liefhebben ondanks de gespletenheid 81
De taal als katapult 84
De wetenschap van de betekenissen 88
Het spel van leven en theorie 90
De digitose van de gespletenheid: burn-out 92
Flexibiliteit 100
De eerste essentie: passie-rede 105
Het centrum van het labyrint 109
IV. Hoe nu verder? 112
Tolstojs frustratie 112
Natasja’s doodlopende weg 116
Wat is de volgende stap? 118
Allianties en trajecten 121
Slechte leermeesters 128
Weten waar je moet afslaan 131
De digitose van de toekomst: eco-angst 137
De tweede essentie: kwaliteit en het werken aan een
betere wereld 142
V. Hoe vertel je het verhaal van je ontmoeting met
het noodlot? 151
Machinoïde digitose 151
Onze omgang met het lot 155
Rouwen om de Grote Verhalen 157
De dialoog met je leven 160
Het bestaan is geen tekst die al geschreven is 163
Ter nagedachtenis aan Viktor E. Frankl 169
De kunst van het vertellen van je verhaal 173
Van gemeenschappelijk naar communautair: de
digitoses van de polarisatie 176
De derde essentie: het individueel-universele 183
VI. Wat houdt metamorfose in? 189
De digitose van de rivaliteit: de narcistische wond van
chatbots 189
Het einde van het schrift en het taalkapitalisme 195
Hoe kun je voorkomen dat je je leven mist? 200
Metamorfe barok 202
Anabasis 204
Mystiek inzicht 210
VII. Een opening 212
Terugblik 212
In de spiegel van de dood 213
Om lief te hebben en te bewonderen 221
Kernbegrippen 223
Dankwoord 227
Bibliografie 228
