Defensie: van nationale veiligheid tot militair leiderschap

Defensie staat volop in de schijnwerpers. De oorlog in Oekraïne, de terugtrekkende rol van de Verenigde Staten in de NAVO en de groeiende invloed van China en Rusland hebben de vraag naar een sterke Europese defensiecapaciteit opnieuw urgent gemaakt. Na decennia van bezuinigingen op de krijgsmacht klinkt het besef door dat veiligheid niet vanzelf spreekt. Wat is defensie eigenlijk, welke keuzes gaan schuil achter wapenaankopen en budgetten, en hoe functioneert de militaire organisatie van binnenuit? De boeken en artikelen op deze pagina geven antwoord op deze en andere vragen – geschreven door wetenschappers, generaals en juristen die het vak kennen.

Een nieuw tijdperk van dreigingen

De wereld is fundamenteel veranderd. Hybride oorlogvoering, informatiemanipulatie, drones en cyberaanvallen hebben het slagveld ingrijpend getransformeerd. Westerse defensiesystemen die jarenlang zijn uitgehold, moeten nu snel worden hersteld. Twee boeken analyseren deze verschuiving met bijzondere scherpte: De oorlog van morgen van Martijn Kitzen en Tim Sweijs, en Het nieuwe IJzeren Gordijn van Rob de Wijk. Beide werken laten zien hoe urgent het vraagstuk van Europese defensiecapaciteit is geworden.

Europa en de NAVO: gezamenlijk optrekken

De trans-Atlantische relatie staat onder druk. Europese landen kunnen niet langer blindelings rekenen op Amerikaanse bescherming en zijn gedwongen hun eigen defensie-inspanningen te verhogen. Dat vraagt om politieke moed, strategisch inzicht en een helder begrip van wat bondgenootschappelijke samenwerking werkelijk inhoudt. Amerika en wij en On my watch bieden elk vanuit een ander perspectief inzicht in deze geopolitieke realiteit.

Defensie en klimaat: een verwaarloosde verbinding

Klimaatverandering is niet alleen een milieuvraagstuk – het is ook een veiligheidsvraagstuk. Droogte, overstromingen en grondstoffenschaarste leiden tot instabiliteit en conflict. Voormalig Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp is een van de weinigen die deze verbinding met gezag en bevlogenheid beschrijft. In De vredesparadox en Klimaatgeneraal laat hij zien hoe defensie en duurzaamheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

De rechtspositie van de militair

Wie bij Defensie werkt, valt onder bijzondere wet- en regelgeving. Het militaire ambtenarenrecht wijkt op fundamentele punten af van het gewone arbeidsrecht. Denk aan de absolute gehoorzaamheidsplicht, de inzetbaarheidsvereisten en de bijzondere positie ten opzichte van stakingsrecht. Voor juristen, HR-professionals en militairen zelf zijn er gedegen juridische naslagwerken beschikbaar die dit complexe rechtsgebied in kaart brengen.

Leiderschap in uniform

Defensie is niet alleen een militaire organisatie – het is ook een leeromgeving voor leiderschap onder extreme omstandigheden. Van officieren die missies leiden in conflictgebieden tot generaals die politieke keuzes vertalen naar operationele inzet: leiderschap is binnen de krijgsmacht geen abstracte notie, maar een dagelijkse praktijk. Dat levert boeiende inzichten op voor iedereen die nadenkt over bestuur, organisatie en menselijk gedrag in uitdagende situaties.

Defensie als maatschappelijk vraagstuk

Defensie is te belangrijk om aan militairen alleen over te laten. Het raakt aan fundamentele vragen over de inrichting van een samenleving: hoeveel geld willen we er als land in steken, hoe verhoudt de krijgsmacht zich tot de rechtsstaat, en welke internationale verplichtingen zijn we bereid aan te gaan? De boeken op deze pagina laten zien dat defensie een breed en veelzijdig onderwerp is – van historische analyse tot juridische doorlichting, van geopolitieke strategie tot persoonlijk leiderschap. Wie zich erin verdiept, begrijpt beter waarom defensie de komende decennia een centrale rol blijft spelen in politiek en samenleving.